Tagi: Służba zdrowia, Łódzkie, Sąd i sądownictwo, Śledztwa, Policja
10 lat od afery “łowców skór”, śledztwo trwa
32 minuty temu Kamil Turecki / Onet regiony 
Nekroafera, Fot. Marcin Wojciechowski / AG
Podawali lek uśmiercający i sprzedawali informacje o zgonach zakładom pogrzebowym. Wiadomość zelektryzowała nie tylko środowisko medyczne, ale zszokowała całą Polskę. Mija 10 lat od ujawnienia przez łódzkich dziennikarzy nekroafery z udziałem kilkudziesięciu pracowników miejscowego pogotowia. Sprawa „łowców skór” nie została jednak zakończona. Na jakim etapie jest prokuratorskie śledztwo?
Doktor Ebrantil i jego świta
Fakty opisane w 2002 roku przez Tomasza Patorę, Marcina Stelmasiaka oraz Przemysława Witkowskiego – ówczesnych dziennikarzy “Gazety Wyborczej” – zaowocowały prokuratorskim śledztwem. Zarzuty handlu informacjami o zgonach usłyszało kilkadziesiąt osób – od lekarzy i sanitariuszy pogotowia po właścicieli i pracowników zakładów pogrzebowych. 20 stycznia 2007 roku nieprawomocnym wyrokiem udowodniono czterem pracownikom pogotowia w Łodzi branie udziału w zabójstwie pacjentów przy użyciu leku pankuronium, znanego jako Pavulon. Obrońcy oskarżonych wnieśli apelację, ale 9 czerwca 2008 roku Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok, który stał się prawomocny. Nie pomogło wniesienie próśb o kasację wyroku i ponowne rozpatrzenie sprawy przez Sąd Okręgowy. 27 października 2009 roku Sąd Najwyższy oddalił je, a tym samym utrzymał wyrok skazujący dla czterech osób, kończąc główny proces afery.
Sanitariusz Andrzej Nowocień o pseudonimie “doktor Ebrantil” został skazany na dożywocie za zabójstwo czterech pacjentów i pomoc sanitariuszowi Karolowi Banasiowi w piątym. Ten zaś usłyszał wyrok skazujący na 25 lat więzienia za “szczególnie okrutne” zabójstwo Pavulonem Ludmiły Ś. i pomoc Andrzejowi Nowocieniowi w dokonanych przez niego zabójstwach. Lekarz Janusz Kuliński odsiaduje wyrok 6 lat więzienia. Co więcej, po odbyciu kary ma 10-letni zakaz wykonywania zawodu lekarza za umyślne narażenie na śmierć dziesięciu pacjentów. Lekarz Paweł W. skazany został na 5 lat więzienia i 10-letni zakaz wykonywania zawodu lekarza za umyślne narażenie życia czterech chorych.
“Korzeniem wszelkiego zła jest chciwość”
Pacjentom w karetce podawano Pavulon – silny lek zwiotczający mięśnie. Biegli sądowi ustalili, że umierający mieli objawy charakterystyczne dla przedawkowania tego leku, w wyniku czego stan zdrowia gwałtownie się pogarszał. Medykament w ostateczności doprowadzał do śmierci.
„Korzeniem wszelkiego zła jest chciwość” – cytatem z Biblii zakończono główny proces w Sądzie Najwyższym. Skazani bowiem wyceniali ludzkie życie. „Pukali” (zabijali) dla tysiąca złotych od osoby i to do podziału na czterech. Taką cenę bowiem podawano zakładom pogrzebowym w zamian za informację o zgonach. Mimo że afera została ujawniona w 2002 roku, proceder w łódzkim pogotowiu mógł mieć miejsce już w latach 90., gdy okazało się, jak intratnym interesem może być handel wiadomościami o śmierci pacjentów. W lipcu 2008 roku troje innych lekarzy, była dyspozytorka pogotowia i kolejny sanitariusz skazani zostali na kary od półtora do dwóch lat więzienia w zawieszeniu na pięć lat. Udowodniono im 95 przypadków przekazania zakładom pogrzebowym informacji o zgonach (stawka miała wahać się od 200 do 1400 zł).
Próbowaliśmy się skontaktować z Ryszardem Lewandowskim – naczelnikiem wydziału gospodarki lekami w łódzkim oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia, który zna skazanych. Szefował łódzkiemu pogotowiu w czasie, w którym – według prokuratury – trwał proceder handlu informacjami o zgonach pacjentów. Chcieliśmy poznać jego opinię na temat czwórki skazanej w procesie głównym. Lewandowski odmówił udzielania jakichkolwiek informacji, twierdząc, że nie ma nic do powiedzenia i „pozwoli sobie rozłączyć się”.
“Wyciągnęliśmy królika spod dywanu”
Gdy aferę nagłośniły media, zaledwie kilka miesięcy wcześniej funkcję dyrektora Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Łodzi objął Bogusław Tyka, który placówką zarządza do dziś. Jak podkreśla w rozmowie z Onetem, nie mógł pozwolić, by sprawę zamieść pod dywan.
- Zaczęło się od tego, że z naszych aptek wychodziły niebezpieczne środki. Podkreślam – nie ginęły, były poprawnie wydawane, ale w podejrzanie dużych ilościach. Środek zwiotczający mięśnie i wstrzymujący akcję oddechu wspomaga respirator w działaniu, jednakże tych nie używano aż tyle razy. Pojawiło się zatem pytanie: w jakim celu użyto leków i to w takich ilościach?
Dyrektor dodaje, że od przekazania informacji odpowiednim organom do wszczęcia procedury śledczej minęło sporo czasu. – Sprawą zainteresowaliśmy Centralne Biuro Śledcze. Trudno było ich namówić na rozpoczęcie dochodzenia, gdyż podchodzili do tego z pewną dozą nieufności. Nie potrafili uwierzyć, że taki proceder mógł mieć miejsce. Zgromadziliśmy jednak materiał dowodowy i negocjacje ostatecznie zakończono sukcesem.
Okazuje się, że łódzka afera „łowców skór” nie jest ewenementem na skalę światową. – To, co się stało u nas, nie jest niczym nowym. Na Kubie w ten sposób likwidowano chociażby przeciwników politycznych. Podobne działania miały również miejsce w Rumunii czy Austrii – powiedział Bogusław Tyka. Jednak to polska sprawa zyskała popularność w Europie za sprawą szwedzkiego filmu dokumentalnego pt. “Necrobusiness”, który powstał w 2008 roku w reżyserii Fredrika von Krusenstjerna i Ryszarda Solarza. Obraz można było oglądać w Szwecji, Wielkiej Brytanii, Belgii i Holandii. W Polsce premiera została wstrzymana, którą miał zablokować Witold Skrzydlewski – ówczesny radny Łodzi, a jednocześnie właściciel zakładów pogrzebowych i kwiaciarni. Zgodził się wystąpić w filmie pod warunkiem, że to od niego będzie zależało, czy film zobaczą Polacy.
Tomasz S.
Jedną z kluczowych postaci tzw. afery „łowców skór” jest Tomasz S. W latach 90. był sanitariuszem i starszym dyspozytorem w łódzkim pogotowiu. Później odpowiadał za nadzór nad pracownikami i koordynował wysyłanie karetek do chorych. Ponad 20 lat temu zinstytucjonalizował system brania pieniędzy od firm pogrzebowych w zamian za informacje o zgonach pacjentów. Zdobytymi łapówkami dzielił się ze swoimi wspólnikami – innymi pracownikami pogotowia. Za wzięcie kilkudziesięciu tysięcy złotych, nakłanianie rodzin zmarłych do korzystania z usług konkretnych firm pogrzebowych oraz naruszenie tajemnicy zawodowej trafił do aresztu, ale po miesiącu został wypuszczony na wolność. Chciał wrócić do pracy w pogotowiu, ale nie został przyjęty.
W 2009 roku dziennikarze Superwizjera TVN ustalili, że Tomasz S. chce otworzyć dom seniora Miksztal w dworku koło Kutna. Przy stałym pobycie opłata miesięczna miała wynosić od 2600 do 2900 zł. Tymczasem miejscowy sanepid został poinformowany, że budynek będzie funkcjonował jako pensjonat bez pobytów długoterminowych. Ponadto, placówka nie miała sprawnego systemu oddymiania, a zatem właściciel nie posiadał zgody straży pożarnej na otwarcie działalności gospodarczej. Co dziś dzieje się z biznesem podejrzanego?
- W tymi miejscu ostatecznie nic nie powstało. Dworek został sprzedany – poinformował Onet Robert Socha, autor reportażu „Trzy miliony dla łowcy skór” dla Superwizjera TVN, który został wyemitowany w maju 2009 roku. – Z pewnością wpływ na to miał nasz materiał. Co więcej, budynek, w który miał powstać pensjonat, był stary i nie spełniał wszystkich wymogów straży pożarnej.
Jednakże z nieoficjalnych informacji, do których dotarł Onet, wynika, że Tomasz S. przebywa w Krośniewicach i nadal jest właścicielem obiektu. Mimo to ma borykać się z poważnymi problemami finansowymi.
Początek niczego nie zwiastował
Tomasz Patora, autor reportażu w “Gazecie Wyborczej”, który w 2002 roku wywołał lawinę wydarzeń, wspomina w rozmowie z Onetem proces ujawniania działalności łódzkiego pogotowia. – Zaczęło się od konkretnej, ale bez emocji analizy właściciela jednego z zakładów pogrzebowych. Dotyczyła ona współpracy ze szpitalami w zakresie odpłatnego uzyskiwania informacji o zgonach pacjentów. Dodam, że to nie była nowość. Powszechnie było wiadomo, że takie rzeczy mają miejsce na terenie całej kraju. Problem innych gazet opisujących tę sprawę polegał na tym, że autorzy artykułów podchodzili zbyt kazuistycznie – najczęściej polegało to na uzyskaniu informacji od rodziny zmarłego, że lekarz polecił jakiś zakład pogrzebowy. Dla nas plusem było to, że ludzie zajmujący się tym procederem mieli pełne poczucie bezkarności i uśpioną czujność. Dlatego dotarcie do odpowiednich osób – sanitariuszy czy lekarzy – nie było trudne. Planowaliśmy tę kwestię opisać szerzej – że chodzi o „skóry” zamiast ratowania życia ludzkiego, czyli celowe uśmiercanie poprzez przedłużanie wyjazdów karetek do zgłoszeń. Kiedy zauważyliśmy pierwsze tego symptomy, stworzył się nam pewien schemat – że to zmierza do swego rodzaju patologii, pędu za pieniędzmi. Stosunkowo późno, w końcowej fazie powstawania materiału pojawiła się kwestia Pavulonu. Rozpoczęto badanie na użycie tego leku – poinformował Onet Patora, który dodaje, że praca była ciekawa do momentu ukazania się tematu.
- Zaczęły się pojawiać wątki poboczne. Wspólnie z Marcinem Stelmasiakiem i Przemkiem Witkowskim zastanawialiśmy się, co zrobić z organami ścigania. Często zdarzało się bowiem tak, że pojawialiśmy się w tych samych miejscach co CBŚ. Zrobiliśmy to, czego nigdy jako dziennikarze nie robimy. Dogadaliśmy się z prokuraturą co do terminu publikacji tekstu – podkreślił Patora.
Po publikacji zaczęła się lawina oskarżeń, a nawet fala nienawiści wobec autorów. Zdaniem laureata Nagrody im. Kurta Schorka Międzynarodowej Szkoły Dziennikarstwa Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku za tekst o „łowcach skór” tabun dziennikarzy nie czytając i nie zagłębiając się w istotę problemu siał zamęt w głowach odbiorców. – Biliśmy się z przekazem, że “Gazeta Wyborcza” szkaluje biednych pracowników pogotowia, którzy już i tak nie zarabiają wiele – przyznał Patora.
- Kiedy teraz o tym myślę, wiem, jak cienka była granica między sukcesem a porażką, bo na 99 procent było wiadomo, że sprawa zostanie umorzona. Dlaczego tak uważam? Nie ma możliwości, by wykryć obecność Pavulonu w organizmie tydzień po podaniu. Nowocień i Banaś zostali oskarżeni z własnej winy, bo się przyznali, choć mogli skorzystać z możliwości odmowy składania zeznań. Gdyby odkładali zeznania, nic by już im nie udowodniono. Faktem jest, że to również sukces prokuratora prowadzącego, który w oczach podejrzanych wiedział więcej niż w rzeczywistości. My mieliśmy świadomość, że umorzenie sprawy oznacza naszą dziennikarską śmierć – dodał autor reportażu “Gazety Wyborczej”.
Nie złowią kolejnych “łowców”?
Afera “łowców skór” jeszcze się nie zakończyła. Śledztwo wciąż trwa.
- Po przejęciu śledztwa w październiku 2007 roku przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi, czynności śledcze koncentrowały się na ustaleniu, czy w przypadkach zgonów pacjentów, do których zostało wezwane łódzkie pogotowie, doszło do niedopełnienia obowiązków przez lekarzy lub sanitariuszy zespołu karetki, doprowadzającego w konsekwencji do zgonu pacjentów. Dotychczas zbadano około 800 przypadków i w tym zakresie śledztwo umorzono, głównie z powodu braku znamion przestępstwa z art. 160 §2 kodeksu karnego („Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.” – dop. red.). W wielu przypadkach posiłkowano się opiniami Instytutu Ekspertyz Sadowych im. prof. dr Jana Sehna w Krakowie – powiedział w rozmowie z Onetem prokurator Rafał Sławnikowski z Prokuratury Okręgowej w Łodzi, który dodaje, że w dalszym toku śledztwa badane będą również kolejne przypadki łódzkiego pogotowia ratunkowego do pacjenta. Zastępca Rzecznika Prasowego podkreśla, że prokuratorzy przebadają około 700 takich przypadków.
- Badany jest również drugi wątek, dotyczący udzielania korzyści majątkowej pracownikom pogotowia przez pracowników i właścicieli zakładów pogrzebowych i zawyżania kosztów pogrzebu o wartość tej korzyści – dodał prokurator Sławnikowski.
Ponadto, 31 grudnia 2010 roku prokurator wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa w zakresie „ruchu karetek”. Przed wydaniem tej decyzji przebadano 35 przypadków skierowania, w okresie między kwietniem 1998 roku a październikiem 2001 roku, karetki do pacjenta. Nie stwierdzono żądnego przypadku celowego opóźnienia w wysłaniu do chorego zespołu pogotowia i doprowadzenia w konsekwencji do zgonu pacjenta. Na podstawie obszernej dokumentacji ustalono natomiast, że ewentualne opóźnienia w przyjeździe karetki wynikały z okoliczności obiektywnych takich, jak na przykład: duża liczba wizyt.
W pozytywne zakończenie tej sprawy nie wierzy Tomasz Patora. – Dla mnie dwa podstawowe pytania pozostają wciąż bez odpowiedzi. Jakie są plany wobec Tomasza S.? Jak zostanie nazwana jego rola w sprawie? Po drugie, czekam na rozwiązanie wątku chlorku potasu, ponieważ nie tylko Pavulonem uśmiercano pacjentów. Kiedyś jeden z najlepszych polskich prokuratorów powiedział mi, że są dwie możliwości zakończenia prokuratorskiego śledztwa i procesu. Można dążyć do ukarania lub do skutecznego umorzenia sprawy. Niestety, uważam, że druga opcja zwycięży – powiedział Onetowi obecny dziennikarz “Uwaga” TVN.
Autor: Kamil Turecki
Źródła: Onet regiony
:
Liluska70 Onet Zobacz profil
Zapomniano tu dodac jeszcze jednego Tomasz S.był przewodniczącym “Solidarności” w pogotowiu.I to jest ta przepustka do wolnosci i zbagatelizowania jego odpowiedzialności.Trudno nazwać ta sprawę .Chwała tym dziennikarzom którzy wykryli i opublikowali to “nieludzkie i ohydne mordercze czyny “osób do … rozwiń całośćktórych człowiek powinien miec zaufanie.Ale w dzisiejszych czasach już nic nie dziwi.Pogon za forsą zniszczyła wszystkie ludzkie odruchy.Powoli stajemy się bezmyslnymi istotami bez sumienia pozbawionymi wszelkich ludzkich odruchów.Tylko forsa,forsa,forsa i dalej ………..nic. zwiń
~Krzysztof7:
Patrzcie myli panstwo jak to lechu mawia 10 lat i nic- a ile upłynelo już czasu od zabójstwa pana gen. Papały? Komendant główny policji zostal zamordowany-dlaczego? Czym sie zajmowałó? Jakiim politykom mógł zaszkodzic? Co wiedział? S K A N D A L.. Ot realia w naszej ukochanej ojczyżnie rządzonej … rozwiń całośćprzez gangsterów i złodzieji. nadal. zwiń
~irno:
nie ma to jak być prokuratorem w Polsce. Pięć spraw przeciagnąć do granic możliwosci i już …………w stanie spoczynku za kilkanaście tysięcy miesięcznie. Tylko u nas to możliwe
~Mówię wam:
Oj chyba za jakiś czas lekarze planują zastrajkować skoro władza zaczyna “właściwie” nastawiać społeczeństwo vel ciemną masę
jurand_bis Onet Zobacz profil
Oto Polska sprawiedliwość. Dziesięć lat trwa śledztwo a końca nie widać. Doczekamy ale przedawnienia tej sprawy !!!
~Jan:
Niech zajmą stanowisko rodziny uśmierconych i wszyscy poszkodowani .Czy nasze stanowisko się nie liczy ?
~ee:
Zbydlęcenie obecnego społeczeństwa sięgnęło dna!
:
~//:; marianek:
PO to jest taktyka kryminalistów i ich kolesi.
~ZDROWY
A WINNI SIE SMIEJA BO WINNYMI SA CI CO DOPROWDZILI DO TEGO ZE; LUDZIE DO ZDOBYCIA PIENIEDZY NA ZYCIE DECYDOWALI SIE ZABIJAC INNYCH BY TE PIENIADZE ZDOBYC..
Tan,kto?
~ZDROWY:
A WINNI SIE SMIEJA BO WINNYMI SA CI CO DOPROWDZILI DO TEGO ZE; LUDZIE DO ZDOBYCIA PIENIEDZY NA ZYCIE DECYDOWALI SIE ZABIJAC INNYCH BY TE PIENIADZE ZDOBYC..
54.800685
15.468750
Dodaj do ulubionych:
Bądź pierwszą osobą, która doda ten wpis do listy ulubionych.
Zygfryd Gdeczyk
Najnowsze komentarze